Τετάρτη, 10 Απριλίου 2013 09:44

ΟΙ ΑΠΟΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΑΜΜΑΧΟΝ (Μονοπάτι για Πολ. Τέχνες, 12/2004)

    ΟΙ ΑΠΟΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΑΜΜΑΧΟΝ  
 

Φωτο 1 Russians

Φωτο 2 Prime

Φωτο 3 Seconde

Φωτο 4 Tierce

Φωτο 5 Quarte

Φωτο 6 Quinte

Φωτο 7 Sixte

Φωτο 8 Septime

Φωτο 9 Octave

Φωτο 10

Φωτο 11

Φωτο 12

Φωτο 13

Φωτο 14

Φωτο 15

Φωτο 16

Φωτο 17

Φωτο 18

Φωτο 19

Φωτο 20

Φωτο 21

Φωτο 22

Φωτο 23

Φωτο 24

Φωτο 25

Φωτο 26

Φωτο 27

Φωτο 28

Φωτο 29

Φωτο 30

Φωτο 31

Φωτο 32

Φωτο 33

Φωτο 34

Φωτο 35

 

 

Ο τρίτος νόμος του Παμμάχου:

 «Οποιαδήποτε μαχητική τεχνοτροπία, που παρουσιάζεται με πλήρη ομοιότητα από δυο ή περισσότερους λαούς, ή ομάδες λαών, χωρισμένους από μεγάλη γεωγραφική απόσταση ή/και από μεγάλη χρονική απόκλιση, είναι άξια μελέτης γιατί είναι αποδεδειγμένη.» 

 Αρκετά άτομα με έχουν ρωτήσει τι χαρακτηρίζει και καθιστά ιδιαίτερη την πολεμική τέχνη του Παμμάχου. Παίρνω την ευκαιρία με το άρθρο αυτό να επεξηγήσω, όσο γίνεται περισσότερο, την προσέγγιση που χρησιμοποιούμε, ξεκινώντας με τις αποκρούσεις, τόσο στην άοπλη μάχη κοντινής εμβέλειας, όσο και στην ένοπλη.

 Όταν ξεκίνησα τη σπουδή μου στο Baleiquan κουνγκ φου, αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν το πόσο η τελική εκτέλεση των τεχνικών έμοιαζε με το taijutsu/ παραδοσιακού bujutsu, στο οποίο είχα μαθητεύσει σε πιο νεαρά ηλικία. Αλλά αυτό που μου έκανε ακόμη περισσότερη εντύπωση στο νότιο Κινέζικο αυτό στυλ (όσον αφορά το καθαρά σωματικό κομμάτι) ήταν το πως η μέθοδος αποκρούσεων του συστήματος ταυτίζονταν απόλυτα με τις αποκρούσεις της Δυτικής οπλομαχίας του 18ου και 19ου αιώνα. Μάλιστα, χρησιμοποιώντας την τεχνοτροπία αυτή των αποκρούσεων, ο ασκούμενος μπορεί να καταστήσει, κατά την άποψη μου (που αποτελεί την άποψη ενός πρωτεργάτη της τέχνης του taijutsu/ παραδοσιακού bujutsu στη Δύση γενικότερα), πολύ πιο αποτελεσματική την εκτέλεση των τεχνικών του taijutsu.

 Όσο και παράξενο να φαίνεται στον καθένα, υπήρχε και υπάρχει Ευρωπαϊκή σχολή μάχης, που σώζεται ατόφια ακόμη και σήμερα σε μικρές κοιτίδες, αν ξέρει κανείς πως να ψάξει να τις βρει. Μάλιστα, οι συγκεκριμένες γενεαλογίες που έχω προσωπικά εντοπίσει, έχουν τεκμαρτή και γραπτή αδιάσπαστη ιστορία 400 χρόνων, καθιστώντας τις αρχαιότερες από πολλές παραδοσιακές Ιαπωνικές σχολές bujutsu!

 Μέχρι τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, λόγου χάρη, η χρήση των αγχέμαχων όπλων ήταν ακόμη σε μεγάλη διάδοση, και όλοι οι στρατοί και αστυνομικοί έπρεπε να είναι γνώστες της χρήσης τους (Φώτο 1) . Με τους πολέμους του 20ου αιώνα, η γνώση αυτή περιορίστηκε.

Αλλά δεν εξαφανίστηκε.

Ο δεύτερος νόμος του Παμμάχου:

Μια πολεμική τέχνη χρησιμοποιεί την ίδια κινησιολογία, είτε είναι ένοπλος ο ασκούμενος, είτε άοπλος, είτε προστατευμένος με θωράκιση, είτε όχι.

Ο χαρακτηρισμός αυτός έχει τρομερή σημασία, και τον αγνοούν ή περιφρονούν πολλοί ασκούμενοι στις πολεμικές τέχνες σήμερα. Πολλοί παραβλέπουν ιδίως το ρόλο της θωράκισης ή όχι στην ένοπλη τακτική, σοβαρό στρατηγικό λάθος.

Όσον αφορά τις αποκρούσεις στο Πάμμαχον, λοιπόν, είχα την καλή τύχη να μαθητεύσω στη λειτουργικότητα των κινήσεων αυτών, τόσο με Δάσκαλο ανατολικής παράδοσης αρκετών αιώνων, όσο και με Δυτικούς δασκάλους με παρόμοια γενεαλογία. Οι αρχές των δύο γεωγραφικά χωρισμένων με μεγάλη απόσταση σχολών είναι ίδιες, και η λειτουργικότητα των αποκρούσεων έχει αποδειχτεί στην πράξη (στο πεδίο της μάχης) με την πάροδο των αιώνων. Επειδή όμως είμαστε Δυτικοί ασκούμενοι και όχι Κινέζοι, επιλέγω να χρησιμοποιήσω την ορολογία της Δυτικής σχολής ξιφομαχίας για τις αποκρούσεις αυτές στο άρθρο αυτό (την ίδια Δυτική ορολογία χρησιμοποιούμε στο Πάμμαχον σήμερα).

Για να γίνουν οι κινήσεις πιο ευδιάκριτες για τον αναγνώστη, θα παραθέσουμε πρώτα τις αποκρούσεις σε ένοπλη εφαρμογή, χρησιμοποιώντας σπάθη του 18ου αιώνα (το λεγόμενο 1796), για να φανεί η κινησιολογία. Η πρακτική αυτή είναι αντίθετη με τη μέθοδο εκπαίδευσης στη σχολή μας, όπου διδάσκεται πρωτίστως και για πολλά χρόνια, μόνο η άοπλη εφαρμογή, πριν προχωρήσει ο μαθητής στα όπλα.

Με τη σπάθη λοιπόν οι κινήσεις χωρίζονται στις εξής αποκρούσεις:

1.      Πρώτη (prime). Έχει καθιερωθεί σαν πρώτη γιατί είναι η πιο φυσική θέση για απόκρουση μόλις έχει τραβηχτεί το σπαθί από τη θήκη του. Η σπάθη καλύπτει το άνω εσωτερικό τέταρτο με τα πλευρά της.

2.      Δεύτερη (seconde) Από τη θέση της πρώτης απόκρουσης, είναι η πιο τυπική μετάβαση για να αποκρούσει κανείς κόψιμο στα κάτω άκρα. Η σπάθη καλύπτει το κάτω εξωτερικό τέταρτο με τα πλευρά της.

3.      Τρίτη (tierce) Από τη δεύτερη απόκρουση η σπάθη σηκώνεται για να κλείσει την πρόσβαση στο άνω εξωτερικό τέταρτο. Η κόψη κοιτάζει προς τα έξω.

4.      Τέταρτη (quarte) Από την τρίτη, η σπάθη γυρίζει εσωτερικά, για να κλείσει την πρόσβαση στο άνω εσωτερικό τέταρτο.

5.      Πέμπτη (quinte)  Η σπάθη ανεβαίνει πάνω από το κεφάλι υπό κλίση για να αποκρούσει κάθετα κοψίματα στο κεφάλι.

6.      Έκτη (sixte) Η σπάθη καλύπτει το άνω εξωτερικό τέταρτο με τη ράχη της

7.      Έβδομη (septime) Η σπάθη καλύπτει το κάτω εσωτερικό τέταρτο με τη ράχη της

8.      Όγδοη (octave)  Η σπάθη γυρίζει άνωθεν και πίσω να καλύψει κοψίματα στην πλάτη και το σβέρκο με τα πλευρά της. Επιπλέον, σαν χαμηλή όγδοη, η σπάθη μπορεί να καλύψει το κάτω εξωτερικό τέταρτο με τη ράχη της.

Στην πρώτη σειρά φωτογραφιών (Φώτο 2 – Φώτο 15), παρουσιάζεται η μετάβαση με τη σπάθη από απόκρουση σε απόκρουση σαν προπονητική, καθώς και μια σειρά γκραβούρων από το βιβλίο του Alfred HuttonCold Steel” (1889), και από το βιβλίο του Sir Richard F. Burton “A New System of Sword Exercise for Infantry” (1876). Στα βιβλία αυτά φαίνονται οι ίδιες οι αποκρούσεις, γραμμένα σε εποχή που τα σπαθιά έβλεπαν ακόμη χρήση στη μάχη (έστω και περιορισμένη), από ανθρώπους που το στρατιωτικό τους αρχείο τεκμηριώνει ότι τα χρησιμοποίησαν αιματηρά για να επιβιώσουν κάτω από απίστευτες (για μας σήμερα) συνθήκες. Υπ’ όψη όμως, ότι στις γκραβούρες αυτές παρουσιάζονται οι αποκρούσεις καθαρά σαν ασκητική για νέους μαθητές, και όχι σαν καθαρά πολεμική εφαρμογή, που παρουσιάζει διαφοροποίηση.

Μια απόκρουση μπορεί να συμπεριλαμβάνει ταυτόχρονο κόψιμο (Φώτο 17), οπότε γίνεται σε ταυτόχρονο ή πρώτο χρόνο (atempo), ή να γίνει μόνο απόκρουση (Φώτο 20) οπότε η ανταπάντηση μας ακολουθεί σε δεύτερο χρόνο (riposte). Συνήθως οι αποκρούσεις που γίνονται με την κόψη γίνονται atempo, ενώ αυτές που γίνονται με τη ράχη ή τα πλευρά, γίνονται σε δεύτερο χρόνο (με tempo), και ακολουθεί ανταπάντηση. Στην επόμενη σειρά φωτογραφιών (Φώτο 16 – Φώτο 20), φαίνεται η εμπλοκή των αποκρούσεων με αντίπαλο ξίφος σε πρώτο και δεύτερο χρόνο.

Οι ίδιες αποκρούσεις εκτελούνται και με άδεια χέρια (Φώτο 21 έως Φώτο 28), με την ίδια σειρά, με τη διαφορά ότι η τρίτη και η έκτη απόκρουση είναι αντίστροφες από την ένοπλη πρακτική.

Μία ακόμη πρακτική που προβληματίζει πολύ κόσμο, είναι η σύλληψη των άκρων του αντιπάλου κατά τη διάρκεια εμπλοκής. Είναι όντως αδύνατη, αν δεν ξέρεις την τεχνοτροπία με την οποία διεξάγεται, και που στηρίζεται επάνω στη νευροφυσιολογία.

Οι πιο πολλοί αναγνώστες, βλέποντας ασκήσεις ξιφομαχίας, πιστεύουν ότι η πολεμική ξιφομαχία διεξάγεται με το ένα χέρι πίσω από την πλάτη, όπως η σημερινή αθλητική ξιφασκία. Ο θεσμός αυτός όμως καθιερώθηκε κατά την εποχή των μονομαχιών για να μικρύνει ο στόχος που εκτίθετο στη νύξη του αντιπάλου. Δεν ισχύει η πρακτική για πιο «πολεμικά» συστήματα ξιφομαχίας, όπου βλέπουμε ότι το χέρι είναι μπροστά από το σώμα.

Στην γκραβούρα της Φώτο 29 που ανάγεται στο 1737, φαίνεται η θέση μάχης με backswords (αν και εδώ πρόκειται για μονομαχία, όχι γενικότερη μάχη). Το χέρι των αντιπάλων είναι μπροστά, για να συλλάβει το βραχίονα ή το χέρι του αντιπάλου (ή έστω το ίδιο το basket-hilt) πίσω από τη λεπίδα του ξίφους, όπως φαίνεται στη Φώτο 30.

Στις επόμενες Φώτο 31 με 35, στατικής σειράς, προσπαθούμε να παρουσιάσουμε την άοπλη χρήση της πρακτικής σήμερα, σε τέταρτη απόκρουση. Στην πρώτη πυγμή του αντιπάλου ο αντίπαλος αντιδρά με τέταρτη απόκρουση, ενώ το πίσω χέρι βρίσκεται σε θέση τρίτης απόκρουσης για να καλύψει τυχόν λάθη. Μόλις γίνει η πρόσκρουση, ο χρονισμός του αντιπάλου «σπάει», υφίσταται μια «παύση» δηλαδή, μέσα στην οποία το πίσω χέρι προβαίνει σε σύλληψη του καρπού του. Στα επόμενα κλάσματα, ο χρόνος «συνεχίζει», και ο αμυνόμενος θα πρέπει ή να αποκρούσει το επόμενο χτύπημα του αντιπάλου, για να προβεί σε κάποιο δικό του, ή/ και να χρησιμοποιήσει την σύλληψη για να προβεί σε κάποιο κλείδωμα, ρίψη κλπ

Ελπίζω να μην μακρηγόρησα στο άρθρο αυτό, και να είναι ξεκάθαρη πια η προσέγγιση μας στο Πάμμαχον, όσον αφορά το θέμα των αποκρούσεων. Πιστεύω ότι οι αναγνώστες που θα κάνουν τον κόπο να μελετήσουν από μόνοι τους λίγο την ιστορία του ξίφους, θα καταλάβουν ακόμη καλύτερα το αντικείμενο.

Ο αρθρογράφος θα ήθελε να ευχαριστήσει τους Χρυσοβαλάντη Ταμπακάκο της ARMA, Σταμάτη Σταμάτογλου, Γιώργο Χρονόπουλο, και Κώστα Παπαδόπουλο για τη συμμετοχή τους στη φωτογράφιση.

 
 
   

ΠΑΜΜΑΧΟΝ

 Το Πάμμαχον έχει αναγνωριστεί επισήμως από το Ινστιτούτο των Παραδοσιακών Πολεμικών Τεχνών, έναν οργανισμό που στεγάζεται στη Διεύθυνση Υγείας, Άσκησης και Αθλητισμού (College of Education) στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού, εργαζόμενο για την ανάπτυξη, τη διάδοση της γνώσης, και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς των παραδοσιακών πολεμικών τεχνών, τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο.
itma_f.jpg

Ιστορία του Παμμάχου

Από το 1999, χρησιμοποιώ τον όρο «πάμμαχον» αναφερόμενος στις πολεμικές τέχνες, συμπεριλαμβανομένου και της μεθόδου εσωτερικής πειθαρχίας που εκφράζει η ατραπός των πολεμικών τεχνών.
Περισσότερα...

Connect With Us

    

politismos.png